Tứ Phủ Thánh Cô

Khái quát

Danh xưng đầy đủ của các Thánh Cô là Tứ Phủ Sơn Trang Thần Cáp Thánh Cô [四府山莊神頜聖姑]. Các Cô là những thị nữ trung thành, luôn theo hầu các Mẫu hoặc các Chầu. Cần lưu ý rằng Tứ Phủ Thánh Cô không nên nhầm lẫn với Thập Nhị Bộ Tiên Nàng (12 thánh cô Sơn Trang phục vụ Mẫu Thượng Ngàn/Tam Tòa Sơn Trang).

Các Tiên Cô đều là những cô gái đoan trang, là biểu tượng của liệt nữ, những người đã có công lao lớn đối với đồng bào hoặc đất nước, vì vậy được nhân dân tôn vinh và lập đền thờ để phụng sự.

Trong hệ thống Thần Điện Tứ Phủ, hàng Thánh Cô đứng sau hàng Tứ Phủ Quan Hoàng và trước hàng Tứ Phủ Thánh Cậu.

Danh xưng

Tứ Phủ Thánh Cô bao gồm 12 cô:

• Cô Cả Thượng Thiên
• Cô Đôi Thượng Ngàn
• Cô Bơ Thoải Cung
• Cô Tư Địa Cung
• Cô Năm Suối Lân
• Cô Sáu Sơn Trang
• Cô Bảy Kim Giao
• Cô Tám Đồi Chè
• Cô Chín Cửu Tỉnh
• Cô Mười Đồng Mỏ
• Cô Bé Thượng Ngàn
• Cô Bé Thoải

Trang phục hầu bóng

Về cơ bản, khi tham gia vào các nghi lễ hầu bóng, các Thánh Cô miền xuôi thường khoác lên mình những bộ áo dài truyền thống. Cô Cả diện áo dài đỏ, Cô Bơ chọn áo dài trắng, trong khi Cô Chín lại mặc áo dài hồng; đầu quấn khăn vành có chít nét ngang cùng màu với áo. Đặc biệt, Cô Bơ thường có nét ngang ba màu hoặc tết hoa vải trên đầu, vai đeo đôi nạng nhỏ, cổ đeo sây, bụng thắt đai hoa một màu hoặc ba màu, và trâm cài lên khăn vành. Đôi khi, Cô còn ngự trong bộ áo tứ thân ba màu, quầy đen, bên trong mặc áo cánh và yếm đào. Cổ đeo chuỗi hạt, đầu quấn khăn vấn đuôi gà chít nét ngang ba màu. Tóc được cài lược đồi mồi hoặc lược ngà, tai đeo nhành hoa trắng.

Các Thánh Cô miền thượng thường chọn mặc áo cõn và quầy hoa, chân quấn xà cạp, đầu chít khăn bông hoa hoặc củ ấu, cài hoa trên tóc. Cô Đôi mặc áo cõn xanh, Cô Sáu trong áo cõn lam ngắn với tay rộng, chít khăn củ ấu và tóc mây có hoa cài. Cô Tám thì quẩy lẵng hái trà, mặc áo cõn xanh theo phong cách của người Mường xứ Thanh.

Các Cô Bé có rất nhiều y phục đa dạng, sinh động và nhí nhảnh, có thể mặc áo cõn xanh hoặc lam, hoặc thậm chí là màu đen… Họ cũng có thể ngự trong hai tấm áo lá hai màu đỏ xanh vắt chéo nhau, bụng thắt đai trấn, chân tay quấn xà cạp, lưng đeo cung tiễn, hoặc vai quẩy lẵng hoa, cổ đeo kiềng bạc, tai đeo hoăn bạc nhỏ, dao tùy hai bên xúng xính, hoặc thắt đai hoa nhiễu vải năm màu sặc sỡ, rườm rà.

Hội đồng Thánh Cô