Quan Hoàng Cả

Quan Hoàng Cả (Thiên Phủ), còn được biết đến với danh hiệu Ông Hoàng Quận, với màu sắc đại diện là màu đỏ.

Quan Hoàng Cả, hay còn gọi là Ông Hoàng Cả, là một vị thánh hoàng trong Tứ Phủ Quan Hoàng, Ngài được coi là người giáng sinh đầu tiên.

Thần tích Quan Hoàng Cả

Quan Hoàng Cả là con trai của vua Bát Hải Động Đình, tên húy là Đức Đoàn Thượng, là một vị tướng sống vào thời Lý, được sắc phong tước hiệu Đông Hải Đại Vương.

Truyền thuyết dân gian kể lại rằng Quan Hoàng Cả, hay Quan Hoàng Quận, đã giáng sinh đầu tiên vào thời nhà Lý. Ngài phục vụ dưới triều đại của nhiều vị vua nhà Lý, mở mang bờ cõi và thực hiện nhiều công đức. Sau khi nhà Trần lên nắm quyền, Ngài không còn phục tùng nên đã trở về lập ấp tại Phủ Lý, Hà Nam, nơi Ngài đã có công giúp dân trị thủy. Khi Ngài qua đời, nhân dân đã tôn kính lập đền thờ Ngài.

Ở miền Thượng Thiên, Mẫu đã phong Ngài cai quản sổ sách Thiên Đình, hầu cận Mẫu Thượng Thiên. Trong thời gian thanh nhàn, Ngài thường dạo chơi khắp các nơi Bồng Lai, Tiên Cảnh, có lúc cưỡi con Xích Long trên thượng giới, lúc khác lại ngao du trên mặt nước với hình ảnh tam đầu cửu vĩ. Ngài cũng thường ngự xuống cõi trần để phù hộ cho những người làm ăn buôn bán cũng như những kẻ học hành, thi cử.

Quan Hoàng Cả (Thiên Phủ)

Đền thờ Quan Hoàng Cả

Đền thờ chính của Ngài tọa lạc tại Phủ Lý Nhân, Nam Hà, nhưng hiện nay đã bị phá hủy. Truyền thuyết vẫn lưu truyền rằng khi vua Trần Nhân Tông từ Yên Tử trở về giảng đạo tại quê hương Nam Trường, Đức Hoàng Cả đã báo mộng cho dân thôn biết rằng sắp có vị Bồ Tát đến giảng pháp và Ngài đã quy Phật. Hiện tại, Ngài được thờ phối hương tại đền thờ Chầu Đệ Tam Vũ Nương (Hà Nam) và đền Trung suối Mỡ (Bắc Giang).

Ngày khánh tiệc Quan Hoàng Cả

Do Quan Hoàng Cả không giáng trần nên hiện tại chưa xác định được ngày tiệc của Ngài.

Hầu giá Quan Hoàng Cả

Quan Hoàng Cả Thượng Thiên là một vị Thánh Hoàng thuộc Thiên phủ (miền Trời), do đó, trong thần điện và trong nghi lễ hầu đồng của tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ phủ, Ngài thường ngự trong trang phục màu đỏ, biểu trưng cho Thiên phủ. Ngài là một trong những vị Thánh Hoàng rất hiếm khi giáng đồng. Khi ngự đồng, Ngài mặc áo đỏ thêu rồng, kết hình chữ Thọ, đầu đội khăn xếp với dải đỏ thắt lưng. Ngài thuộc dòng đệ nhất đi tu, vì vậy sau khi khai quang, Ngài sẽ ngự và phán truyền, không dùng tửu thuốc. Ông Hoàng Cả thường chỉ tấu hương, khai quang, mặc dù cũng có người hầu về múa hèo, nhưng điều này khá hiếm gặp vì không nhiều người hầu về Ông Cả.

Bản Văn Quan Hoàng Cả

Bóng trăng thanh ánh vàng phơi phới

Động Đình hồ Bát Hải Long Vương

Có ông Hoàng Quận phi phương

Khi thăng thượng giới đẹp duyên cưỡi rồng

Chầu vua Đế Thích chính cung

Bốn châu tám cõi tăng long có thừa

kiềng vàng thẻ bạc thoi đưa

Đào tiên sớm đã báo hoa cửu trùng

Ngày lành giữa tháng quý đông

Tiêu phòng cửa đã treo cung non đoài

Ông hoàng đẹp đẽ tốt tươi

Ngôi ở trên trời quyền trấn bốn phương

Mặt hồng mày liễu phi phương

Tuyết thu da trắng may nhường tóc xanh

Khăn điều áo ngự vàng anh

trần phàm ai dễ hoạ tranh nào tầy

Vòng vàng nhẫn ngọc lồng tay

Cổ đeo kim khánh chân giầy thêu hoa

Vào chầu phủ mẹ đền cha

Ra chầu tứ vị vua bà Cờn Môn

Mười phương đã nức tiếng đồn

Ai ai cũng sợ hoàng tôn uy hùng

Thánh bà ngự chỉ sắc phong

Quyền cai giám sát thanh đồng bốn phương

Dung nghi tướng mạo đường đường

lầu vàng gác tía xạ hương trang hoàng

tiểu tôi tấu vọng đức hoàng

Ngự về Phủ mẫu việc quan vui mừng

Đăng trà quả thực kính dâng

Đạo quan thái nữ chen chân đứng chầu

Sửa sang khăn ngự áo hầu

Lồng hương ánh bạc túi trầu cau non

cỗ thờ kính đức hoàng tôn

Đỏ tươi thạch lựu xanh non bích đào

Hoàng tôn ngự áo cẩm bào

dường hoa mới nở như sao giữa trời

Anh hùng dậy tiếng nơi nơi

Tay tròn bút trúc miệng cười nở hoa

dập dìu tiếng nhạc hoạ ca

Thỉnh đức Hoàng Quận ngự toà trang nghiêm trang

Khoan thai cười nói nhẹ nhàng

Tàn hương nước thải ông ban cho đồng

Hoàng về giáng ngự thung dung

Khuông phù đệ tử thiên xuân thọ trường!