Đền Xuân Am (Nghệ An)

Thông tin cơ bản

Tên gọi và vị trí địa lý

ĐềnÔng Hoàng Mườilà ngôi đền nổi tiếng thờ đạo Mẫu Tứ Phủ, vị thần được thờ chính là Ông Hoàng Mười. Ông Hoàng Mười là một “Đức Thánh Minh” trong hàng các ông quan Hoàng của tín ngưỡng Đạo Mẫu, được nhiều người ngưỡng mộ và được thờ ở nhiều địa phương trong nước. Ông được giao cai quản về tâm linh – trấn giữ một vùng non nước dọc sông Lam, nên những nơi thờ Tứ phủ theo Đạo Mẫu ở Nghệ An đều thờ Ông, nhưng chỉ là phối thờ. Còn đền thờ chính Ông Hoàng Mười là ở xã Hưng Thịnh, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An, có tên làđền Xuân Am(theo địa danh làng Xuân Am), hay Mỏ Hạc Linh từ (theo địa hình thế đất núi sông của thuyết phong thủy).

Đền nằm ở vị trí cảnh quan đẹp với phong cảnh non xanh nước biếc thật hữu tình. Trước mặt đền (hướng Nam) là dòng Lam giang như một dải lụa xanh trải rộng, thuyền bè tấp nập ngược xuôi sông Cồn Mộc quanh co, uốn khúc ôm ấp quanh đền, đôi bờ là những đồng lúa bát ngát, xanh tươi. Phía sau, bên kia sông Cần Mộc là núi Kỳ Lân, núi Dũng Quyết và Phượng Hoàng Trung Đô với những dấu tích lịch sử, những rừng thông, bạch đàn bạt ngàn tươi tốt.

Lịch sử và nhân vật

Đền ông Hoàng Mười được xây dựng từ thời Lê (thế kỷ 17). Trải qua những biến cố lịch sử, chiến tranh và thiên tai, ngôi đền bị hư hỏng nhiều. Đền mới được khôi phục lại vào những năm cuối thế kỷ 20. Thời gian qua, cùng với chính quyền, nhân dân địa phương và du khách thập phương đã hằng tâm công đức xây dựng. Đến nay cả 3 tòa chính Thượng điện, Trung điện, Hạ điện đã được xây dựng mới khang trang, các công trình kiến trúc khác như nghi môn, tắc môn, đài trung thiên, lầu cô, lầu cậu, nhà tả vu, hữu vu, lò hóa hương, khu lăng mộ tiếp tục được trùng tu, nâng cấp. Lễ hội Đền Ông Hoàng Mười đã vượt phạm vi một làng, một vùng, thu hút nhiều du khách trong Nam, ngoài Bắc về tham dự.

Ngoài cảnh đẹp kỳ thú, từ lâu, đền đã nổi tiếng linh thiêng vì ở đây ngoài thờ quan Hoàng Mười theo tín ngưỡng Đạo Mẫu, còn phối thờ các vị Song Đồng Ngọc Nữ, vị Quốc Công Thái Bảo Phúc Quận Công, Phụ Quốc Thượng Tướng quân Nguyễn Duy Lạc. Đền được xây dựng năm 1634 từ thời Hậu Lê trên diện tích hơn 1 ha. Trải qua thời gian, đền đã bị xuống cấp. Năm 1995, thể theo nguyện vọng của nhân dân, đền đã được tôn tạo, phục hồi trên cơ sở khung nhà cũ gồm

Nhà Hạ điện
Thượng điện
Tả vu
Hữu vu
Đài Cửu Trùng
Khu mộ Ông Hoàng Mười

Lễ hội đền Ông Hoàng Mười diễn ra từ mùng 8 đến 10/10 ÂL (chính hội là 10/10), nhưng trước đó, trong suốt tháng 9, tháng 10 âm lịch, trung bình mỗi ngày đền đã đón khoảng hàng trăm lượt du khách về làm lễ. Đông nhất vẫn là khách đến từ các tỉnh phía Bắc như Hà Nội, Cao Bằng, Lạng Sơn, Ninh Bình…

Văn khấn Đền Xuân Am

Nam mô a di Đà Phật!

Con lạy chín phương trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con xin kính lạy ngài Kim Niên Đương cai Thái tuế chí đức Tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành Hoàng chư vị Đại Vương.
Hưởng tử con là…

Ngụ tại…

Hôm nay là ngày … tháng … năm ….

Hương tử con đến Đền Xuân Am, thành tâm kính nghĩ: Đức Đại Vương nhận mệnh Thiên đình giáng lâm ở nước Việt Nam làm Bản cảnh Thành Hoàng chủ tể một phương bấy nay ban phúc lành che chở cho dân. Nay hương tử chúng con thành tâm dâng lên lễ bạc, hiến tế hương hoa, phẩm oản…

Cầu mong đức Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương chứng giảm, rủ lòng thương xót, phù hộ che chở cho chúng con sức khoẻ dồi dào, mọi sự tốt lành, lắm tài nhiều lộc, an khang thịnh vượng, sở cầu như ý, sở nguyện tòng tâm.

Hương tử con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô a di Đà Phật!