Cô Năm Đồng Tiền

Thông tin cơ bản

Cô Năm Đồng Tiền là vị thứ năm trong Thập Nhị Tiên Nàng Sơn Trang, người theo hầu Mẫu Thượng Ngàn. Chúa Sơn Trang, được thờ tại Động Sơn Trang, chính là hình ảnh hiện thân của Mẫu Thượng Ngàn trong hệ thống Tam Tòa Thánh Mẫu. Mặc dù các cô có thể đôi lúc ngự đồng, nhưng họ không phải là 12 vị Thánh Cô trong Tứ phủ Thánh cô của tín ngưỡng thờ Mẫu.

Thần tích

Cô Năm có quê hương ở Thái Nguyên, Cao Bằng.
Tính tình đành hanh, thấy ai lạ mặt,
Sai cô hầu đuổi bắt cho mau,
Líu lô tiếng Mán bảo nhau,
Tức thời cô trước cô sau điệu về.
Người thôn quê hay là thành thị,
Không biết rằng bệnh ý vì đâu,
Làm cho chóng mặt nhức đầu,
Càng phù càng thuốc càng đau như dần.
Hành bệnh nhân thậm chưng là khổ,
Uống thuốc trần lại hãm mồ hôi.
Bói thời ra quẻ phong lôi,
Cô Năm hành bệnh ai coi cho tường.
Sắm hình nhân điệp trương thế mệnh,
Trả lễ Cô thời bệnh mới tan.
(Trích văn Thập Nhị Tiên Nàng Sơn Trang)

Cô Năm Đồng Tiền là người đảm đương khôn khéo, với tính cách đành hanh hay ghẹo người khác. Những tín đồ thập phương nào hiểu rõ tính cách của cô sẽ được cô phù hộ, độ trì, ban tài lộc, và mang lại sự hòa thuận như xưa. Danh xưng Cô Năm Đồng Tiền gắn liền với vùng Thái Nguyên, Cao Bằng.

Thờ Phụng

Cô Năm Đồng Tiền không có đền thờ riêng. Hiện tại, cô được phối thờ chung tại Động Sơn Trang cùng với Thập Nhị Tiên Cô, nơi Chúa Bà Sơn Trang được thờ cúng. Chúa Sơn Trang trong Động Sơn Trang chính là hiện thân của Mẫu Thượng Ngàn trong hệ thống Tam Tòa Thánh Mẫu. Cỗ mặn mâm sơn trang bao gồm những món đặc sản Việt Nam như cua, ốc, lươn, ớt, chanh quả… Nếu có gạo nếp cẩm để nấu xôi chè thì cũng thuộc về lễ này.
Theo lệ thường, khi chuẩn bị lễ mặn cúng sơn trang, người ta thường sắm theo con số 15: 15 con ốc, cua, 15 quả ớt, chanh, hoặc có thể chỉ cần 1 quả nhưng được khía ra làm 15 phần… Con số 15 này tương ứng với 15 vị được thờ tại ban sơn trang (1 vị chúa Sơn Trang, 2 vị hầu cận, 12 cô Sơn Trang).

Tham khảo

• https://oancotam.com/he-thong-than-linh-tu-phu-trong-dao-mau/
• https://vanhoatamlinh.com/ba-chua-son-trang-la-ai-12-co-son-trang-la-ai/

Theo:Tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam