Cô Bơ Thoải Cung

Cô Bơ, còn được biết đến với tên gọi Cô Ba Bông và Cô Ba Tây Hồ, là Thoải Cung Công Chúa (Thoải Phủ) với màu sắc đại diện là màu trắng.

Danh hiệu của Cô bao gồm: Thủy Cung Công Chúa, Cô Bơ, Cô Bơ Bông, Cô Bơ Hàn Sơn, và Cô Bơ Thác Hàn. Cô được coi là con gái của vua Thủy Tề dưới Thủy Cung. Hầu cận của Cô là Mẫu Thoải hoặc Mẫu Cửu Trùng Thiên, và Cô cai quản tại Thoải Phủ. Lĩnh vực chính của Cô là ban thuốc chữa bệnh, mang đến cơ duyên hạnh phúc và giúp đỡ mọi người vượt qua cảnh lầm than. Về trang phục, Cô thường mặc áo ngũ thân trắng, đội khăn vành dây có thắt lét trắng, đôi khi cài ba nén hương, và thường mang theo thắt dải lưng hồng để đo nước, đo mây. Cô cầm đôi mái chèo, bẻ lái dạo chơi khắp nơi, bên hông dắt túi tiền đò, và đôi khi còn khoác thêm chiếc áo choàng trắng. Cô được sắc phong là Thượng đẳng thần (Lê Thái Tổ).

Cô Bơ Thoải, hay còn gọi là Cô Bơ Thoải Phủ, Cô Bơ Thoải Cung, hoặc Cô Ba Bông, là một trong những vị Thánh Cô linh thiêng nhất trong hệ thống Tứ Phủ Thánh Cô của tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Tứ Phủ.

“Hàn Sơn tụ khí chung linh
Có Cô Ba Thoải giáng sinh phù đời.
Hỡi ai đi ngược về xuôi,
Sông bao nhiêu nước ơn người bấy nhiêu”

Cô Bơ Thoải cai quản miền Thoải Cung, vì vậy còn được gọi là Cô Bơ Thoải Cung. Cô là con gái của vua Thủy Tề dưới Thủy Cung, được phong là Thoải Cung Công Chúa. Có người còn cho rằng, Cô là con gái Long Vương, rất xinh đẹp và nết na, được Mẫu cho theo hầu cận trong cung cấm.

Cô Bơ Thoải Phủ

Thần tích Cô Bơ Thoải

Nhiều câu chuyện và thần tích về Cô Bơ Thoải đã được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Thần tích Cô Bơ Thoải giáng sinh vào thời vua Lê Trung Hưng

Chuyện kể rằng, Đức Thái Bà đã nằm mộng thấy một cô gái xinh đẹp, dáng ngọc thướt tha, tóc mượt, mắt sáng, má hồng, môi đỏ, cổ cao ba ngấn, mặc áo trắng. Nàng đến trước sập nằm dâng lên một viên minh châu và nói rằng mình là Thủy Cung Tiên Nữ, nay vâng lệnh cao minh đầu thai vào nhà đó để giúp vua giúp nước. Khi tỉnh dậy, Thái Bà đã thụ thai.

Đến ngày 2 tháng 8, trên trời xuất hiện những đám mây xanh uốn lượn, nơi Thủy Cung vang lên nhã nhạc. Đúng lúc đó, Thái Bà hạ sinh một cô con gái, nhan sắc giống hệt như trong giấc mơ. Thấy điều kỳ lạ, bà tin rằng con mình là bậc thần nữ giáng hạ, sẽ giúp đời nên đã hết lòng nuôi nấng và dạy dỗ. Cô lớn lên trở thành một thiếu nữ xinh đẹp, tài sắc vẹn toàn, giỏi văn thơ đàn hát. Khi vừa tròn mười sáu tuổi, nước nhà lại phải chịu ách đô hộ của giặc Minh, cô cùng mẹ lánh vào sâu vùng Hà Trung (Thanh Hóa), tại ngã ba bến Đò Lèn, Phong Mục. Trong cuộc kháng chiến chống quân Minh, cô đã giúp vua Lê trong những năm đầu kháng chiến (có nơi còn nói rằng cô cũng hiển ứng giúp nhà Lê trong công cuộc “Phù Lê Dẹp Mạc” sau này).

Dân gian vẫn lưu truyền câu chuyện rằng, vào những năm đầu khởi nghĩa, nghĩa quân do Lê Lợi chỉ huy còn yếu về lực lượng và thường xuyên bị địch truy đuổi. Một lần, Lê Lợi bị địch đuổi đến ngã ba sông Thác Hàn ở Hà Trung thì gặp Cô Bơ đang tỉa ngô. Lê Lợi đã xin cô giúp đỡ. Cô bảo Lê Lợi mặc quần áo nông dân, còn áo bào thì đem vùi xuống dưới ruộng ngô, rồi cùng cô xuống ruộng giả như đang tỉa ngô. Khi quân giặc kéo đến, chúng hỏi cô có thấy ai chạy qua không, cô trả lời rằng chỉ có cô và anh trai (do Lê Lợi đóng giả) đang tỉa ngô. Thấy vậy, quân giặc bỏ đi. Lê Lợi rất biết ơn cô và hẹn ngày sau khi đại thắng sẽ rước cô về triều đình phong công. Cô cũng không quản gian nguy, bí mật chèo thuyền trên ngã ba sông, chở quân sĩ qua sông, có khi còn chở cả quân nhu quân lương. Có thể nói, trong kháng chiến chống quân Minh, công lao của cô là rất lớn. Khi khúc hát khải hoàn cất lên, vua Lê mới nhớ đến người thiếu nữ năm xưa ở đất Hà Trung, liền sai quân đến đón, nhưng đến nơi thì cô đã thác tự bao giờ. Vua còn nghe các bô lão kể lại rằng, ngày qua ngày cô đã một lòng đợi chờ, không chịu kết duyên cùng ai, cho đến khi thác hóa vẫn một lòng kiên trinh.

“Lê Triều Thần Phả Ngoại Biên” còn ghi chép:

Vào khoảng năm 1432, vua Lê Lợi có một đêm mộng thấy một nữ thủy thần báo mộng: “Ta là con gái vua Thủy Tề đây, nhà vua còn nhớ là nợ ta một lời hẹn ước hay không? Bây giờ nghiệp đế vương đã thành sao chưa thấy trả?”. Vua Lê Lợi giật mình tỉnh dậy mới nhớ lại chuyện cũ. Ngày xưa, vào những năm đầu khởi nghĩa, Lê Lợi bị địch đuổi đến ngã ba sông Thác Hàn ở Hà Trung thì gặp cô gái xinh đẹp, đoan trang đang tỉa ngô, được cô cứu thoát. Vua Lê Lợi đã hứa với cô rằng: “Ta có một cháu trai tuấn tú, khôi ngô, văn võ song toàn. Sau này kháng chiến thành công, ta sẽ gả cháu ta cho cô.” Người mà Lê Lợi nhắc đến chính là tướng quân Lê Khôi, cháu trai của Lê Lợi (tướng Lê Khôi hiện nay là một trong các hiện thân của Quan Hoàng Mười được thờ tại đền Củi). Cô gái ấy chính là hiện thân của Cô Bơ. Tương truyền rằng, sau thắng lợi, Vua Lê Lợi có quay lại tìm cô gái nhưng không thấy. Như vậy, lời hứa gả cô cho tướng Lê Khôi đã không được thực hiện.

Sau giấc mơ, biết cô gái tỉa ngô nơi xưa chính là con gái vua Thủy Tề, hiện thân lên cõi trần để giúp vua xây dựng nghiệp lớn, vua Lê Lợi đã phong cô là “Thượng Đẳng Thần” và cho xây dựng đền Cô để tưởng nhớ công lao của Cô.

Thần tích về Cô Ba Bông giáng sinh vào thời vua Lê Thánh Tông

Theo huyền sử, vào khoảng những năm đầu đại Hồng Đức triều vua Lê Thánh Tông (1460-1497), thái úy Lê Thọ Vực sau khi lập được nhiều công trạng đã được vua phong chức “Bình Trương Quân Quốc Trọng Sự”, sau đó là chức “Sùng Quốc Công”, giao chấn giữ biên ải Ba Bông “rừng thiêng nước độc”. Lúc ấy xảy ra một trận giao tranh ác liệt kéo dài, bất phân thắng bại, tình thế rất nguy cấp. Đêm hôm đó, danh tướng mơ thấy một người con gái mặc xiêm y trắng từ trên mây giáng xuống ngã Ba Bông, rẽ nước bước lên kiệu võng và nói rằng: “Hãy lui quân về Nhị Sơn hạ thủy mà vây hãm, lên núi Thạch Bàn cầu Mẫu Thoải sẽ ứng linh.” Theo lời, danh tướng dẫn quân xuôi về Chí Thủy (thác Hàn Sơn bây giờ) dâng lễ cầu Mẫu rồi bố trí quân mai phục. Ứng báo của Mẫu cho kế phá giặc là lấp đá chặn dòng, lấy thủy triều dâng, làm nghi binh nhử giặc vượt qua bãi đá ngầm. Khi nước thủy triều xuống thì tổng lực phản công. Thuyền giặc rút chạy bị vấp vào bãi đá ngầm, lật nhào đắm rất nhiều. Quân mai phục đổ ra đánh úp, quân giặc chết nhiều vô kể và thất bại thảm hại, không còn dám quấy nhiễu nữa. (Dấu tích bãi đá ở Thác Hàn vẫn còn cho đến ngày nay). Để đáp lại ân đức của thánh thần, tướng quân Lê Thọ Vực đã tâu vua cho lập đền thờ Cô Ba ở bờ bãi bồi Ba Bông hiện nay, đền thờ Đệ Tam Thánh Mẫu ở non cao Thạch Bàn thác Hàn Chí Thủy (về sau mới di dời xuống bên sông để nhân dân thuận lợi việc thăm viếng). Nhớ ơn công đức của tướng quân Lê Thọ Vực, nhân dân địa phương đã lập đền thờ ngay phía dưới trước đền Mẫu, được tách rời bởi sân Đại Bái. Từ đó đến nay vẫn giữ nguyên sự sắp xếp như vậy.

Đền thờ Cô Bơ Thoải

Có truyền thuyết rằng, Cô Bơ được lệnh Vua Cha giáng trần để giúp vua, và đến khi mãn hạn sẽ có xe loan lên đón rước Cô về Thủy Cung. Sau đó, Cô hiển linh giúp dân chúng ở vùng ngã ba sông, độ cho thuyền bè qua lại được thuận buồm xuôi gió, nên Cô còn có danh hiệu là Cô Bơ Bông (do tích cô giáng ở ngã ba sông) hay Cô Bơ Thác Hàn (theo tên gọi ở quê nhà). Ai hữu sự đến kêu van cửa cô đều được như ý, vì vậy danh tiếng của Cô vang lừng khắp nơi.

Vì theo quan niệm từ xưa, Cô Bơ Bông hầu cận Mẫu Thoải, lại theo sự tích nơi quê nhà Cô là ở đất Hà Trung, Thanh Hóa, ngã ba Bông bến đò Lèn, nên đền Cô được lập ở đó, gần đền Mẫu Thác Hàn (chính là Mẫu Thoải), gọi tên là Đền Cô Bơ Bông. Trước đây, đường đi vào rất khó khăn, nhưng hiện giờ đã được tu sửa, nên giao thông đã dễ dàng hơn.

Đền chính thờ Cô Bơ Thoải là đền Ba Bông thuộc xã Hà Sơn, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa, gần ngã ba bến Đò Lèn. Trước kia, vào những năm 1940, giặc Nhật đã tàn phá đền Cô Bơ. Sau này, ngôi đền đã được tôn tạo lại và được cấp chứng nhận Di tích Lịch sử cấp Quốc gia. Nơi đây được coi là cõi “trên bến dưới thuyền”, đông đúc nhộn nhịp người dân sinh sống và khách đến kêu cầu, nên ngay trước cổng đền Bơ Bông, người ta đã cho xây dựng một bến thuyền rất rộng rãi và sạch đẹp. Bến thuyền này được tôn tạo từ bến thuyền xưa, vừa để phục vụ du khách chiêm bái cũng như để đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân hai bên bờ. Đền thờ Cô Bơ Bông nay đã được tu sửa, giúp du khách thập phương có thể hành hương tới đền Ba Bông một cách thuận tiện.

Đền Cô là nơi thắng cảnh “trên bến dưới thuyền”, nơi giao thoa của Ngũ huyện kê: “Một tiếng gà gáy năm huyện đều nghe.” Với danh tiếng anh linh của tiên cô, khách thập phương đến chiêm bái, cầu xin về nhân duyên, khoa cử, làm ăn rất đông đúc. Thuyền bè dưới bến sông qua lại đều phải đốt vàng mã kêu cô, và những người đến kêu cầu đều dâng cô nón trắng, hài cườm, võng lụa thuyền rồng. Khi thỉnh cô, văn thường hát :

“Hiển danh là bóng Cô Bơ
Lên tâu xuống rộng trong tòa Thoải Cung”

Để ca ngợi tài sắc của Cô Bơ, có nhiều đoạn rất hay như:

“Đẹp bằng Nghiêu Thuấn nữ trung
So nên tài sắc tiên cung nào tày
Cô Bơ đàn hát cũng hay
Ngũ âm khéo này năm dây tang tình
Ngự chơi đâu một mình một phủ
Áo khăn hầu sắm sửa dâng ngay
Dâng cô quả nón đôi hài
Dâng gương dâng lược vòng tay quạt ngà
Chấm đồng đâu kể trẻ già
Khắp miền dương thế gần xa tiếng đồn”

Hay cũng có cả đoạn sau:

“Dao vàng cô diếc móng tay
Bút thần cô kẻ lông mày cong cong
Rập rờn nét liễu nằm ngang
Phấn son tô điểm má hồng thiên trung
Thật là tiên nữ thủy cung…”

Ngoài ra, còn có Đền Cô Bơ ở Tuyên Quang và Đền Cô Bơ ở huyện Duy Tiên, Hà Nam, cận kề bên Đền Lảnh Giang.

Ngày khánh tiệc Cô Bơ Thoải Phủ

Tiệc Cô Bơ Thoải (Cô Ba Thoải Cung) chính tiệc diễn ra vào ngày 12 tháng 06 âm lịch.

Nhận biết Căn Cô Bơ

Trong hàng Tứ phủ Thánh cô, Cô Bơ Thoải là vị thánh cô nổi tiếng linh thiêng, hầu hết các đền điện đều có ban thờ cô. Những người có căn cô Bơ nếu biết cách nhờ lộc của cô sẽ được an nhàn, nhưng nếu không biết tới cửa cô thì số phận sẽ không kém phần gian nan vất vả.

“Ghế cô đức độ hơn người
Khi leo núi dựng lúc bơi sông dài
Giúp đời nào tính một hai
Như thuyền chở đạo miệt mài tháng năm”

Căn cô Bơ là gì?

Theo văn hóa dân gian, mỗi người sinh ra đều có căn số hay còn gọi là số phận. Quan niệm cho rằng mọi sự việc trên thế gian đều không tự nhiên diễn ra, mà đều tuân theo số mệnh và luật nhân quả. Những người có căn cô Bơ được xem là những người có nhân duyên với Cô, ở kiếp này được lựa chọn sẽ quay về để hầu cận Cô Bơ, nhằm trả ơn những việc mà Cô đã làm giúp họ ở kiếp trước. Tuy nhiên, không phải ai cũng có căn cao số nặng để ra hầu cô bắt lính nhận đồng.

Dấu hiệu nhận biết có căn cô Bơ

Những người có căn cô Bơ có số mệnh được định sẵn là hầu thánh, làm lính, làm đồng. Những người này thường có tính cách giống cô Bơ, thể hiện qua một số đặc điểm như: ngoại hình nhẹ nhàng thanh thoát, tâm tính và phong thái nữ tính bất kể là nam hay nữ; tâm tình giàu lòng trắc ẩn, nhiều cảm xúc, hay hờn tủi nhưng sắc diện lại vui tươi; thường diện trang phục màu trắng đẹp, tuy nhiên về tình duyên lại lận đận và trắc trở; nếu dự lễ Thánh cô thì bắt đầu rưng rưng hoặc khóc.

Cô Bơ thường xuyên giúp đỡ người bị nạn, nên đã để lại nhân gian nhiều phúc đức và lương duyên. Người có căn cô Bơ thường có tính cách và ngoại hình giống cô theo miêu tả trong truyền thuyết, đồng thời cũng là những người sẽ được hưởng lộc của Cô.

Những người có căn cô Bơ thường có nét na thùy mị, ngoan hiền, nhưng cũng rất nhạy cảm về tình cảm, dễ tự ái. Họ có bề ngoài nhẹ nhàng thanh thoát, nhưng lại giàu lòng trắc ẩn, ánh mắt xa xăm đượm buồn. Nếu để ý, có thể thấy dưới mắt họ có quầng thâm, và khi cười thì có bọng mắt lộ rõ.

Những người có căn cô Bơ thường hay tủi. Họ hay khóc về đêm và có tính cách nhẹ nhàng, mang nhiều tâm sự, thường là những chuyện buồn. Có những lúc họ muốn sống vui vẻ hơn nhưng dường như có một cái gì phiền não luôn ở trong tâm họ, khiến họ không thể dứt ra được, không thể thoát khỏi những suy nghĩ buồn phiền, và rồi đêm xuống, họ lại rơi nước mắt.

Người có căn cô Bơ thường có giác quan thứ 6 rất mạnh. Họ rất nhạy cảm với những chuyện xảy ra trong cuộc sống, cho dù là nam hay nữ, thường là những người rất nhẹ nhàng uyển chuyển. Họ ăn nói nhẹ nhàng, thánh thót dễ nghe, đi vào lòng người. Họ đi đứng nhẹ nhàng, mọi hành động đều thể hiện sự nhỏ nhẹ, mong manh dễ vỡ. Những người này thường có lòng trắc ẩn, biết thương xót tới những số phận bất hạnh trong cuộc sống. Khi gặp những cảnh khổ đau, họ tỏ rõ lòng thương xót chúng sinh, sẵn sàng dang rộng đôi bàn tay của mình để cứu khổ cứu nạn.

Người có căn cô Bơ thường có ngoại hình nữ tính. Nếu là nữ, họ tỏ rõ yểu điệu thục nữ. Nếu là nam, dù nội tâm và thực chất họ rất mạnh mẽ, nhưng những gì họ thể hiện ra trong mắt người khác lại cho ta cảm giác họ rất nhẹ nhàng, xinh đẹp. Những người mang trong mình căn cô Bơ còn là những người vô cùng tinh tế. Họ chăm chút cho bản thân rất kỹ lưỡng và tỏ ra luôn hoàn hảo, không tỳ vết trong mắt người khác.

Đặc biệt, những người có căn cô Bơ khi đi hầu đồng thường rưng rưng nước mắt, sau đó khóc to. Họ cũng thường xuyên mơ thấy cô Bơ hiện về trong các giấc mơ dưới hình hài một tiên nữ áo trắng. Họ cũng thường xuyên mơ thấy đi lễ ở đền cô và rắn là loài vật thường xuyên xuất hiện trong các giấc mơ của họ.

Những người có căn cô Bơ, dù là nam hay nữ, sắc diện cũng rất tươi. Có thể gọi chung là mặt hoa da phấn.

Ghế cô xinh đẹp mĩ miều
Lời ăn tiếng nói nhẹ nhiều người dưng
Đúng ghế cô lại được ưng
Nhất tâm cô gửi lên rừng hái hoa

Đặc biệt, đường tình duyên của họ thường lận đận, trắc trở, và người xưa thường có câu “căn Cô Bơ – đừng mơ hạnh phúc”. Khi tới dự lễ thánh cô, họ thường bắt đầu rưng rưng, và có khi lại khóc. Dù đường tình duyên lận đận, nhưng những người có căn Cô Bơ thường được hưởng nhiều lộc Cô như:

• Là người tài trong lĩnh vực y học, bốc thuốc chữa bệnh cứu người, sinh ra có khả năng thiên phú, lớn lên trở thành những thầy thuốc bác sĩ giỏi.
• Thuận lợi trong việc kinh doanh cũng như làm ăn buôn bán, công việc luôn vạn sự hanh thông, làm gì cũng thuận buồm xuôi gió, gặp nhiều may mắn, có nhiều tài lộc.

Ngoài ra, những người có căn Cô Bơ thường được phú cho nhan sắc hơn người, từ nước da trắng, đôi môi đỏ hồng cho tới tính cách nhẹ nhàng, tâm hồn tinh tế, trở thành những mỹ nam, mỹ nữ trong thế giới con người.

Làm gì khi biết mình có căn cô Bơ?

Khi biết mình có căn cô Bơ, bạn không cần phải hoang mang lo lắng, cũng không cần phải thắc mắc khi nào thì hết căn Cô. Bởi không có một thời gian cụ thể nào để trả lời cho câu hỏi này. Chỉ biết rằng những người có căn Cô Bơ không phải là điều không tốt. Nếu tu tốt, suy nghĩ tốt, biết nắm biết buông, theo đường chính đạo, họ sẽ có cuộc sống tốt an nhàn hơn người. Không nên trách duyên trách phận vì bất cứ điều gì xảy ra cũng là do luật nhân quả, phận khổ hay không trước hết là do nghiệp, thứ hai do phúc phần, cuối cùng là do tâm tu chưa đủ thành. Vì vậy, không nên đổi lỗi hay oán trách do căn cao số khổ, hãy chăm chỉ tu tập, tích phúc tích đức thì mọi việc tự có lo liệu.

Biết căn cao, số nặng thì năng tu nhà, căn tu ai cũng phải làm, thờ cha kính mẹ chính là chân tu. Đừng vì căn của ai mà sống lận đận, tất cả đều vì chữ nghiệp, thích thiện làm phước để hóa giải nghiệp. Tin vào nhân quả ắt sẽ có cuộc sống tốt đẹp.

Có ai lên Thác Hàn Sơn
Ba Bông đền đó ghi ơn nhớ người
Dáng Cô nho nhã điểm mười
Dải lụa, áo trắng tươi cười thướt tha

Hương cài mái tóc nuột nà
Mái chèo Cô lái là là trên sông
Tiền đò Cô giắt bên hông
Gió thu thoang thoảng, dải hồng phất phơ

Nhớ ai đã hẹn đã chờ
Nhớ lời Vua hứa, từng giờ vấn vương
Kiên trinh, hoá thác, kiên cường
Một lòng son sắc, giữ đường hẹn xưa

Phù Lê, dẹp Mạc tích xưa
Công lao to lớn dẹp chừa giặc tham
Giờ đây đất nước huy hoàng
Tiên Cô hiển thánh trong hàng Thánh Cô

Thoải cung cai quản sông hồ
Anh linh chắc giáng, thành đô oai hùng
Muôn dân thành kính tôn sùng
Nức danh thoải phủ muôn trùng thần thông

Cô thương ban phép thanh đồng
Ban danh ban diện như rồng như hoa
Cô trị bách bệnh trị tà
Thần phù trị bệnh nhà nhà an yên

Cô thương lính ghế nhu hiền
Nhất tâm việc thánh, việc tiên, độ đời
Cô về cô đã ban lời
Các con nghe học nghe lời theo tu:

“Lênh đênh qua cửa thần phù”
“Khéo tu thì nổi vụng tu thì chìm”
Đi tu như kiểu mò kim
Đáy biển rộng lớn “đắm chìm” con thơ

Bao giờ mới tìm được bờ
Thuyền kia “bát nhã” đợi chờ héo hon
Nhất tâm tu đạo cho tròn
Thuyền kia mới đến cho con vào bờ

Tu tâm tu đức từng giờ
Phật thương Thánh cứu ban cờ ban binh
Độ cho đất nước an bình
Cứu mê độ khổ chung tình, Cô thương

Cô về Cô đã chỉ đường
Đường đi lối bước, tỏ tường con đi
Con “Thánh” phải biết xét suy
Đừng vì danh lợi, đừng vì tấm thân

Đồng cũ giúp đỡ đồng tân
Cùng nhau nối nghiệp dần dần đi lên
Gắng tu trí đức cho bền
Thơm danh sáng giá mang tên “Thanh Đồng”

Ai mà hống hách chống lời
Cậy binh cậy thế nạt đời chịu oan
Lòng dân ấm ức muôn vàn
Âm binh, bùa chú, làm càn hại dân

Ta về ta trị toàn phần
Hồn xiêu phách tán, hết trần về âm
Về âm ta lại phạt âm
Địa ngục muôn kiếp, lầm than mọt đời

Đến đây đã tạm dừng lời
Ghế Cô ngoan ngoãn, Phật trời chứng tâm

Nếu có điều kiện thì ngày tư ngày rằm nên đi lễ đền phủ, thành tâm kêu cầu tới cửa cô để được cô trợ duyên, được bình an, được như ý sở cầu.

Lễ cô Bơ

Ngày mất của cô Bơ được truyền lại là ngày 08 tháng 02 âm lịch. Tuy nhiên, ngày 12/06 âm lịch là ngày rước Cô lên đền Mẫu. Vì vậy, mọi người đã lấy ngày rước Cô lên đền Mẫu làm ngày chính tiệc Cô Bơ. Khi đi lễ cần chuẩn bị những gì?

Về lễ vật: Sắm lễ Cô Bơ có thể tùy tâm, lễ chay hay lễ mặn đều được. Lễ Cô nên sắm theo số lẻ. Bạn có thể tham khảo một lễ của cô bao gồm: Một bộ quần áo trắng đầy đủ trang sức, 1 cây vàng trắng, 90 lễ tiền vàng, quả nón, đôi hài, thuyền rồng, lễ mặn, thanh bông, hoa quả. Tuy nhiên, quan trọng nhất vẫn là thành tâm, chỉ cần chén nước cơi trầu, cô chứng tâm thì cũng xin đài được.

Trên đây là những thông tin về Cô Bơ cũng như lý giải về quan niệm căn Cô Bơ tình duyên lận đận. Hy vọng các bạn đã hiểu hơn về những thắc mắc này.

Hầu giá Cô Bơ Thoải

Cô Bơ luôn giá ngự về đồng, già trẻ, từ đồng tân đến đồng cựu, hầu như ai cũng hầu về Cô Bơ Bông. Khi cô giáng vào ai, dù già hay trẻ, sắc mặt đều trở nên hồng hào tươi tốt, đẹp đẽ lạ thường. Khi cô ngự đồng, cô thường mặc áo trắng, đầu đội khăn đóng (khăn vành dây) có thắt lét trắng (có khi dùng thắt dải lưng hồng), cầm đôi mái chèo, bẻ lái dạo chơi khắp nơi. Lúc chèo thuyền, cô có khi còn khoác thêm chiếc áo choàng trắng, trên khăn có cài ba nén hương, bên hông dắt tiền đò. Khi chèo thuyền xong, cô lại cầm dải lụa để đo gió đo nước đo mây. Lúc cô an tọa, người ta thường xin cô thuốc để trị bệnh, vì vậy Cô Bơ ngự về thường hay làm phép “thần phù” để ban thuốc chữa bệnh.

Cô Bơ là một trong số những Thánh Cô thường xuyên ngự đồng trong bất cứ khóa lễ nào thỉnh cô đều ngự đồng. Khi loan giá ngự đồng, Cô Bơ Thoải trong trang phục áo ngũ thân trắng, đầu đội khăn vành dây có thắt lét trắng cài ba nén hương. Khi ngự đồng, Cô làm lễ tấu hương, sau đó hầu dâng cô đôi mái chèo, cô khoan thai bẻ lái dạo chơi khắp nơi, bên hông dắt túi tiền đò. Lúc chèo thuyền xong, Cô lấy dải lụa hồng đi đo nước, đo mây.

Bản văn Cô Bơ Thoải thứ nhất

Nhang thơm một triện, trống điểm ba hồi

Đệ tử con, dâng bản văn mời

Dẫn sự tích thoải cung công chúa

Tiền duyên sinh ở: thượng giới tiên cung

Biến hóa lên về Động Đình trung

Thác sinh xuống, con vua thoải tộc

Điềm trời giáng phúc, thoang thoảng đưa hương

Mãn nguyệt liền, hoa nở phi phương

Da tựa tuyết ánh hường tươi tốt

Hoa cười ngọc thốt, nét ngọc đoan trang

Áo trắng hoa, chỉnh triện dung nhan

Tươi vẻ ngọc diện càng tươi sáng

Tóc mây hương thoảng, da trắng lạ lùng

Điểm yên chi, má đỏ hồng hồng

Đôi mắt phượng lóng la lóng lánh

Tai đeo vàng cánh chân dận hài hoa

Điệu lưng ong dáng ngọc thướt tha

Chuỗi tràng mạng kim sa đài các

Mỗi ngày một khác, vẻ đẹp quá ưa

Áo bạch bào phơn phớt hương đưa

Chiếc lồng cổ hây hây xạ nức

Động lòng quân tử trạnh dạ văn nhân

Nói về tài cô tài vẹn mười phân

Nói về sắc mười phần nhan sắc

Áo hoa quần trắng, tóc phượng lưng ong

Chỉnh chiện thay nhan sắc não nùng

Vịnh thơ phú ngân nga đàn hát

Phấn nhồi má hạc, sáp điểm mày ngài

Cô mặc áo màu phơn phớt lòng trai

Hài mỏ phượng khoan thai chân bước

Đàn cầm thánh thót dạo khúc năm cung

Văng vẳng nghe tiếng nhạc lạ lùng

Điểm đót nhẹ giục lòng quân tử

Ba ngàn tiên nữ trăm ả theo hầu

Người vui mừng sắm sửa trầu cau

Kẻ hầu hạ nâng khăn sửa túi

Éo le cô nhiều lỗi cách điệu trăm phần

Người thanh tân nết cũng thanh tân

Người lịch sự thêm càng lịch sự

Hằng Nga tiên tử cung quế Quảng Hàn

Vấn khăn chầu áo ngự điểm trang

Lược ngà chải, gương loan điểm đót

Khăn hồng chau chuốt chuỗi ngọc lưu ly

Vẻ thướt tha tính nết nhu mỳ

So mọi vẻ cầm kỳ thi họa

Truyền chim nhắn cá trăm sự đinh ninh

Gẩy đàn ca tang tính tang tình

Tiếng thánh thót giọng loan to nhỏ

Phỉ lòng trăng gió hội ngộ bạn tiên

Chốn Ba Bông cảnh sắc thiên nhiên

Non nọ nước ấy miền sơn thuỷ

Ấy mong tri kỷ gió lạnh sương rơi

Khen trăng già sao khéo trêu ngươi

Tiên thượng giới, bạn người hạ giới

Hoa đào còn đợi, sao thấy gió đông

Đợi rồi mong nào đã phỉ lòng

Riêng chỉ đẻ tấc lòng bối rối

Gió trăng đã trải quý tộc thiết tha

Bỗng hay đâu non nước la đà

Cánh chim nhạn cao xa bay bổng.

Bản văn Cô Bơ Thoải thứ hai

Thần phù chỉ núi núi tan

Chỉ sông sông cạn chỉ ngàn ngàn bay

Thần phù gọi gió thét mây

Ấn thiêng quyết lĩnh ra tay khảo trừ

Thần phù tay ấn có dư

Lĩnh của Phật tổ đem về giúp dân

Nước thời lấy ở Sông Ngân

Đem về mà uống sạch không thay là

Có tà cô trục tà ra

Một là khí huyết hai là tà tinh

Trừ yêu yêu hiện nguyên hình

Tàn nhang nước thải cứu sinh cho đồng

Cô thời hóa phép thần thông

Tiếp lộc cho đồng cứu trợ bệnh nhân

Chữ rằng thánh giáng lưu ân

Thánh cô lưu phúc thiên xuân thọ trường.

Bản văn Cô Bơ Thoải thứ ba

Hàn Sơn tụ khí chung linh
Có Cô Ba Thoải giáng sinh phù đời.
Hỡi ai đi ngược về xuôi,
Sông bao nhiêu nước ơn người bấy nhiêu.

Nhớ xưa tích cũ Lê triều,
Có cô Ba Thoải mĩ miều thanh xuân.
Khăng khăng lắm vững cơ trần,
Phò Lê diệt Mạc, bao lần xông pha

Ba Bông chốn ấy quê nhà
Vì đời vững lái vượt qua thác ghềnh.

Thuyền nan rẽ sóng xung xinh,
Đón người vì nước vì tình non sông.

Hàn Sơn, Phong Mục, Ba Bông,
Ấy nơi đón khách thoát dòng gian nguy
qua cơn binh lửa bất kỳ,
Ngọc chìm đáy nước cô về thuỷ cung

Hoa đào còn đợi gió đông,
Xót người thục nữ, khăn hồng chưa trao.

Vẻ thanh giá ngọc càng cao,
Biết đâu quân tử mà trao duyên hài.

Nương dâu một phút biến giời
Bụi trần rũ sạch ra người cung tiên

Thuyền bè xuôi ngược các miền
Nhớ ơn công đức lập đền khói nhang

Lê triều sắc tặng ra ban
Anh hùng nghiêu nữ trung can muôn đời

Dẫu rằng nước chảy hoa trôi
Sông kia dù cạn ơn người còn ghi

Đêm thanh hiện giữa Thác Hàn
Tay tiên cô gảy cung đàn nam thương

Độ người cách trở viễn phương
Bắc cầu Chức Nữ, Ngưu lang đợi chờ

Thuận dòng lá thắm đề thơ
Kẻ mong trực tiếp người chờ có khi

Ba Bông biến hiện đi về
Trăng thanh gió mát canh khuya bán hàng

Nào là kẻ Bắc người Nam
Cầu sao được vậy về đền Ba Bông

Hài cườm nón trắng tiến dâng
Tôn nhang phụng sự dốc lòng không sai

Biết ra ban lộc tiếp tài
Buôn may bán đắt gặp người gặp duyên

Ai mà bất chứng đảo điên
Nắm bạc nhiều tiền cũng đổ ra sông

Thương ai chấm lính nhận đồng
Hiếu trung trọn vẹn tam tòng đảm đang

Thương ai núi ngọc non vàng.

Giận ai cô để nhỡ nhàng bể khơi
Giận thời uống nước cầm hơi

Khi mê khi tỉnh khi chơi khi cười
Bệnh làm tựa thể giếng khơi

Mênh mông lai láng biết trời phương nào
Dò sông sông chẳng đủ sào

dò bể bể rộng trời cao mấy tầng
Xem ra mới biết Sự lòng

Tìm về Thoải phủ Ba Bông, Thác Hàn
Kim ngân, sớ điệp lập đàn

Dâng văn kiều thỉnh Thác Hàn Ba Bông
Thuyền rồng nón trắng tiến dâng
Có lệnh mẫu gọi cô về ngay Thác Hàn.

Bản văn Cô Bơ chèo đò

Thuyền ai đậu bến cô Bơ
Nửa đêm cô Bơ nghe văng vẳng tiếng chuông chùa

Chuông chùa từ đền Hàn Sơn
Nổi tiếng hò khoan (khoan khoan dô khoan)

Chân cô bước xuống thuyền) (khoan khoan hò khoan)
Chèo mở lái ra (khoan khoan dô khoan)

Hàn Thác cô chèo ra
Về Phủ Giáp Ba
Chèo qua Phủ Chính
Chèo tới Công Đồng
Chèo về Phủ Bóng
Cho tới đền Gôi
Tới nơi đền Lộ
Đền Dầm, đền Sở
Tới đền Ninh Giang
Đại lộ Đức Ông
Cô Bơ vui chơi
Đứng mũi thuyền rồng
Yêu mến thanh đồng
Lễ vật dâng hoa
Cô lại chèo ra
Về đền Cây Quế
Qua cửa Xích Đằng
Về đền Lảnh Giang
Bái yết Quan Đệ Tam
Rồi ngược dòng sông
Tới chùa Bồ Đề
Ghé qua đền Ghềnh
Chầu đức Mẫu Thoải
Lại đến đền Chầu
Chầu Đệ Tứ Khâm Sai
Qua cửa đền Rừng
Đền Rừng, đền Núi
Qua đền Cửa Sông
Yên Định, Thái Mỗ
Chèo về đền đây
Tới phủ tới đền
Đền xinh cảnh lịch
Bốn mùa phong quang
Thuyền rằng thuyền ai
Lơ lửng bên giang
Thuyền Cô Bơ Thoải
Rước Mẫu sang đền này
Tới bến cô ơi
Xin cô gác mái chèo bơi cô sắm sửa vàng hương cô lên đền.

Khoan lại hò khoan.