Chầu Năm Suối Lân

Chầu Năm Suối Lân (Nhạc Phủ) – Danh hiệu: Suối Lân Công Chúa – Màu sắc biểu trưng: màu xanh lam hoặc xanh thiên thanh.

Chầu Năm Suối Lân (Nhạc Phủ)

Chầu Năm Suối Lân là một trong những vị Thánh Chầu thuộc hàng Tứ Phủ Thánh Chầu, người cai quản miền rừng núi vùng Suối Lân (Lạng Sơn), vì vậy còn được biết đến với tên gọi Chầu Năm Suối Lân hoặc Chầu Đệ Ngũ Suối Lân.

“Giở trang tích cũ Lê triều,
Suối Lân công chúa mĩ kiều diễm hương.
Nét đoan trang vẻ nhường ngọc tuyết,
Đôi mày ngài nửa khuyết vành trăng
Trâm cài soi nước long lanh.”

Thần tích Chầu Năm Suối Lân

Chầu Năm Suối Lân được cho là người Nùng, sinh ra dưới triều đại vua Lê Trung Hưng theo lệnh của vua cha, đảm nhiệm nhiệm vụ trấn giữ cửa rừng Suối Lân bên dòng sông Hóa, quản lý toàn bộ khu vực quanh sông Hóa. Tại đây, chầu không chỉ bảo vệ nơi rừng núi mà còn giúp đỡ người dân trong việc sản xuất, hướng dẫn họ cách đi rừng và làm nương. Về sau, chầu hóa tại nơi này và hiển linh để giúp dân chúng thuần phục các loài ác thú, tiêu diệt sơn tinh và ma quái. Tương truyền rằng vào những đêm thanh bình, chầu hiện hình cùng với 12 cô hầu cận, bẻ lái giữa dòng sông Hóa.

Có tài liệu ghi chép rằng, Chầu Năm Suối Lân vốn là công chúa con vua, có tình yêu mãnh liệt với thiên nhiên và những vùng rừng núi hoang sơ. Nàng đã xin vua cha cho phép lên miền sơn lâm, và khi đặt chân đến vùng Suối Lân với cảnh sắc đẹp đẽ và linh thiêng, nàng đã dựng am để tu hành. Sau này, khi hóa, nàng được Mẫu Thượng Ngàn phong tặng danh hiệu Chầu Năm Suối Lân để cai quản vùng cửa rừng Suối Lân.

Đền thờ Chầu Năm Suối Lân

Chầu Năm Suối Lân được thờ cúng chủ yếu tại Đền Chầu Năm Suối Lân, tọa lạc bên bờ Sông Hóa, huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn. Đây được coi là nơi thờ chính của Chầu Năm và Cô Năm. Người dân khi qua vùng Lạng Sơn thường ghé thăm cửa Chầu Năm và Cô Năm Suối Lân để cầu phúc, cầu tài và bình an, nhờ vào lộc của chầu mà có thể vượt qua rừng sâu, suối cạn với đôi chân vững vàng.

Khánh Tiệc Chầu Năm Suối Lân

Ngày lễ tiệc của Chầu Năm Suối Lân được tổ chức vào ngày 20 tháng 5 âm lịch.

Hầu giá Chầu Năm Suối Lân

Chầu Năm Suối Lân thường ít khi ngự về đồng hơn so với Chầu Lục và Chầu Đệ Tứ, mà chỉ xuất hiện vào ngày tiệc hoặc đối với những ai có căn Chầu Năm thì mới thường xuyên hầu. Là một vị Thánh Chầu trên sơn trang, đôi khi người ta cũng thỉnh chầu về chứng tòa Sơn Trang. Khi Chầu ngự về đồng, thường mặc áo xanh giống như Chầu Đệ Nhị, áo màu lam hoặc xanh thiên thanh, được xem như màu áo của dòng Suối Lân. Sau khi khai cuông chứng tòa, chầu Năm Suối Lân có thể chứng mâm giầu trình, ban lộc phát tài và chữa bệnh cho con nhang đệ tử.

Bản Văn Chầu Năm Suối Lân

Ai lên tới Lạng Sơn châu thổ,
Thăm cảnh rừng thác đổ suối reo.
Giở trang tích cũ Lê triều,
Suối Lân công chúa mĩ kiều diễm hương.
Nét đoan trang vẻ nhường ngọc tuyết
Đôi mày ngài nửa khuyết vành trăng
Trâm cài soi nước Suối Lân
Gót tiên hài sảo cảnh rừng thênh thang
Hoa đua nở đầy ngàn tay hái
Gùi trên vai nặng trái chín thơm
Rung rinh quảy lẵng đầu non
Xa nghe chim khướu véo von trên cành
Động lá rừng chim oanh gọi bạn
Nhác trông lên cánh nhạn chập chờn
Cuốc kêu gợi cảnh chiều hôm
Tiếng chim gõ kiến nỗi buồn bâng khuâng
Tiếng hổ gầm vang trong hang động
Bầy báo hoa dạo lượn tìm mồi
Hươu nai ngơ ngác trên đồi
Hang sâu vực thẳm núi đồi thêm ghê
Con suối nhỏ xuôi về Hữu Lũng
Đàn cá vàng lơ lửng dưới khe
Trăng thanh hổ báo chầu về
Lung linh màu sắc đua khoe trước đền
Con suối nhỏ đôi bên cầu bắc
Sau lưng đền đá chất trập trùng
Phép tiên biến hóa thần thông
Mẫu sai chầu trấn cửa rừng Suối Lân
Chầu thương dân đêm khuya biến hiện
Áo xanh chàm thêu lượn nét hoa
Nửa đêm gà gáy canh tà
Cất cao tiếng hú hiện ra giữa rừng
Hô thần chú núi rừng chấn động
Các cửa ngàn bặt tiếng muông kêu
Tà ma phách tán hồn xiêu
Những loài ác thú sợ đều ẩn thân
Để cho biết Suối Lân công chúa
Phép Sơn Trang đức tổ ban truyền
Phép tiên lấy lá làm thuyền
Các cô Thổ mán đôi bên cầm chèo
Tiếng nhịp đẩy hò reo bẻ lái
Chầu tới đâu cảnh lại thêm tươi
Hoa thơm quả ngọt trên đồi
Ban công thưởng lộc cho người nhất tâm
Chữ rằng Thánh lưu ân
Chầu Bà lưu phúc thiên xuân thọ trường!