Cậu Hoàng Bơ

Cậu Hoàng Bơ (Thoải Phủ) – Màu sắc biểu trưng: màu trắng.

Cậu Hoàng Bơ Thoải là Cậu Bé Hoàng trong hệ thống Tứ Phủ Thánh Cậu của tín ngưỡng Thờ Mẫu Tam Tứ Phủ của người Việt. Đây là vị Thánh Cậu thường giáng đồng và ban phát tài lộc cho con hương một cách thường xuyên nhất trong hàng Tứ Phủ Thánh Cậu.

Thần tích Cậu Hoàng Bơ Thoải

Theo truyền thuyết, cậu là hoàng tử của Vua Cha Ngọc Hoàng, giáng thế để giúp đỡ nhân dân. Sau khi hóa, cậu trở thành một trong các vị hầu cận của các thánh trong Tứ Phủ. Theo nhiều tài liệu hiện có, Cậu Hoàng Bơ Thoải là vị thánh Cậu thuộc miền Thoải Phủ, luôn theo hầu Mẫu Thoải và Vua Cha Bát Hải. Dù còn nhỏ, cậu rất quyền uy, chỉ cần hô một tiếng là cả bạn thủy tộc, long xà, thủy tiên đều vùng dậy nghe theo hiệu lệnh. Cậu thường xuyên giáng đồng, và khi ngự đồng, Cậu Hoàng Bơ mặc áo trắng, chèo đò.

Đền thờ Cậu Hoàng Bơ

Cậu Hoàng Bơ được thờ tại nhiều ngôi đền Thoải Phủ, trong đó nổi bật nhất là cung thờ tại đền Cô Bơ Thoải, còn được gọi là đền Ba Bông. Đền Ba Bông tọa lạc tại xã Hàn Sơn, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa, gần ngã ba Đò Lèn. Đền Cô Bơ Thoải được coi là cõi “trên bến dưới thuyền”, lúc nào cũng đông đúc nhộn nhịp với người dân và khách thập phương đến cầu nguyện.

Mỗi dịp đầu xuân năm mới hay vào các ngày lễ hội của đền, nơi đây lại đón hàng nghìn lượt khách hành hương đến dâng lễ cầu khấn. Các con nhang thường chuẩn bị một mâm lễ chay mặn tùy tâm, không cần cầu kỳ nhưng phải thể hiện thành ý. Khi đến đền hay cung Cậu Hoàng Bơ Thoải, mọi người thường cầu mong tài lộc, sức khỏe, cuộc sống hạnh phúc, làm ăn thuận lợi, xin chữ học hành tiến bộ, thi cử đỗ đạt và công thành danh toại.

Cậu Hoàng Bơ

Ngày khánh tiệc Cậu Hoàng Bơ Thoải Phủ

Tiệc Cậu Hoàng Bơ Thoải diễn ra vào ngày 07 tháng 03 âm lịch.

Hầu giá Cậu Hoàng Bơ Thoải

Trong hàng Tứ Phủ, Thánh Cậu ít được hầu đồng như các Thánh Cô, bởi các Cậu không thường xuyên giáng đồng như các Cô. Tuy nhiên, cậu Hoàng Bơ vẫn thường xuyên giáng đồng hơn các Cậu bé khác. Khi ngự về đồng, Cậu mặc y phục trắng, thắt hoa, đầu chít khăn mỏ rìu, đeo mạng, và đi ghệt chân như các Thánh Cậu khác trong Tứ Phủ. Cậu về đồng làm lễ, tay múa hèo, chèo thuyền, phán ngự thông truyền rồi ban phát tài lộc.

Bản văn Cậu Hoàng Bơ Thoải

Cậu Hoàng Bơ tốt tươi muôn vẻ

Tuổi xuân thì lắm vẻ xinh thay

Tháng ba nhuận vào ngày mùng bảy

Bông hoa đào bỗng nảy ba chi

Vua cha quốc mẫu yêu vì

Nâng niu như ngọc lưu ly vàng mười

Mênh mông một nước một trời

Thuyền Cậu Bơ Thoải chèo bơi giữa dòng

Chiêng vàng cờ mở trống dong

Tiêu thiều nhã nhạc tiểu đồng dâng hoa

Quần tiên chuốc chén tử hà

Chúc cậu muôn tuổi mặn mà trường xuân

Năm cung thơ hoạ đôi vần

Lưu ly hổ phách kỳ tân mọi mùi

Chiêng kêu giục dã ba hồi

Quân tiền thuỷ tộc muôn loài hiện lên

Ba quân nghe lệnh cậu truyền

Long xà ngư miếc thuỷ tiên sắp hàng

Ba quân nghe lệnh truyền ban

Kiệu rồng lọng tía lên đàng du xuân

Dạo chơi khắp hết xa gần

Tìm nơi lịch sự thanh tân hay là

Đường về thuỷ động bao xa

Có điện thất bảo có toà đại dương

Có lầu ngọc bích kim cương

Có rừng mã não có đường hoàng kim

Trùng trùng muôn sắc hoa chen

Hương phô gió mát ở miền đại dương

Có cậu Bơ Thoải phi phương

Tay cầm minh kính soi đường tử sinh

Rước Vua rước Mẫu tuần hành

Long xà ngư miếc cá kình theo sau

Tam giang tứ hải cửu châu

Muôn nơi ngưỡng phục cúi đầu làm tôi

Dâng văn tấu thỉnh đôi lời

Công ơn tiên thánh muôn đời dám quên

Cậu về trắc giáng bản đền

Khuông phù đệ tử thiên niên thọ trường.​

Hát văn Cậu Hoàng Bơ

(Lối hát dọc)

Tục truyền tháng tám hội cha

Tháng ba hội mẹ gần xa nức lòng

Cậu Bé Hoàng dục ngựa qua sông

Hèo hoa cậu vác, thương đồng phải theo

Mênh mông một nước một trời

Có cậu Hoàng Bơ chèo bơi thuyền rồng

Tâm tâm niệm chữ di đà

Vào chùa non nước trảy hoa đem về

Băng rừng ngàn vạn suối khe

Khi chơi Yên Tử lúc về đền Dâu

Qua cau Cậu đếm nhịp cầu

Cầu kia nhớ nhịp sông sâu nhớ thuyền

Biển đông sóng bạc dâng lên

Về đền Bát Hải đua thuyền chèo bơi

(Làm lễ xong ngự tọa)

Chuốc rượu:

Gió lay động bức mành mành

Đưa đường hoàng tử lộ trình tới đây

Tay tiên rót chén rượu đào

Nhất tuần sơ dâng lên bệ ngọc

Dâng lên cúng mẫu các cô dâng vào rước cậu Hoàng xơi

Nhị tuần á rót chén rượu đào

Dâng lên cúng mẫu các cô dâng vào rước cậu Hoàng xơi

Tam bôi rót chén rượu đào

Dâng lên cũng mẫu các cô dâng vào rước cậu Hoàng xơi

Thơ:

Một lối lên tiên còn dở gót trần

Mây trời cỏ đất vạn cảnh xuân

Ba sinh gặp gỡ say vì cảnh

Một phút mơ màng thú trào xuân

Văng văng bên tai cung đàn nguyệt

Vang vang trong động

Chẳng hay cảnh ấy về đâu

Mong tới nguyên đào Cậu Hoàng là chủ nhân.